InfoNu.nl > Recensies… > Kunst en cultuur > 'De horizon': als de herinnering het heden wordt

'De horizon': als de herinnering het heden wordt

In 'De horizon' van de Franse auteur Patrick Modiano speelt de herinnering een grote rol. In veel van het werk van Modiano keert dit thema terug, alleen weet hij in deze roman een nieuwe betekenis te geven aan zijn geliefd thema. Voor kenners van Modiano leidt dit tot een verrassend slot, voor hen die Modiano niet kennen leidt dit tot een sprankje hoop voor een betere toekomst.

Vage herinneringen

In 'De horizon' haalt hoofdpersoon Jean Bosman herinneringen op aan de tijd die hij doorbracht met Margaret Le Coz in Parijs. In het begin zijn deze herinneringen nog vaag en onsamenhangend, maar langzaam lijkt de rode draad duidelijker te worden gespannen en lijkt er enige logica in het verhaal te komen. Om dit gevoel van logica bij de lezer te versterken, beschrijft Modiano ook een kort hoofdstuk vanuit het perspectief van Margaret Le Coz, waardoor het voor de lezer makkelijker wordt haar spontane acties en vreemd gedrag te begrijpen en de rode draad van het boek vast te houden.

Een nieuw begin

Jean Bosman ontmoet Margaret Le Coz bij toeval en zij vraagt hem of hij haar 's avonds van haar werk wil ophalen. Zij kent nog niet veel mensen, omdat ze net in Parijs is aangekomen. Jean haalt Margaret geregeld 's avonds op van haar werk en hun samenkomsten hebben iets weg van een beginnende liefdesgeschiedenis. Toch is er voor Margaret een duidelijke reden dat zij zich door Jean laat ophalen; ze wordt achtervolgd door een man. Vanwege deze losbandige man is ze meermaals veranderd van verblijfplaats:

"Altijd wanneer ze ergens haar biezen pakte, voelde ze een lichte euforie, en bij elke breuk met het verleden vertrouwde ze erop dat het leven uiteindelijk gewoon doorging. Ze had geen idee of ze lang in Parijs zou blijven. Dat hing af van de omstandigheden. Het voordeel van zo'n grote stad was dat je je belagers makkelijk kon afschudden." (1)

De bodyguard en zijn stalker

Jean is qua bouw het ideale type om door te gaan voor bodyguard, maar onder dit potserige uiterlijk schuilt een verlegen, geïntimideerde man, die Margaret heel goed begrijpt omdat ook hij wordt achtervolgd. Noch Jean, noch Margaret durven actie te ondernemen tegen hun achtervolgers, al zijn hun stalkers lang niet zo bedreigend als Jean en Margaret denken. Ze zouden andere dingen moeten vrezen, zoals bijvoorbeeld het gedwongen vertrek van Margaret uit Frankrijk, maar geen van beiden lijken erg te lijden onder dit vertrek. Pas nu Jean terugdenkt aan zijn tijd met Margaret gaat hij over tot actie en spoort de hoofdrolspelers van dat verleden op om te zien wat er van hun is geworden.

Hoe je je leven zelf kunt indelen

De personages zijn lastig te doorgronden, omdat Modiano slechts enkele karaktereigenschappen uitlicht en daarnaast alleen deze enkele herinnering van Jean en Margarets ontmoeting in een ver, onduidelijk verleden aan de lezer voorlegt. Daardoor zou je bijna kunnen zeggen dat de personages half af zijn, er ontbreekt een dusdanig deel van hun karakter- en levensbeschrijving dat hun bestaan een momentopname is alsof ze slechts leven in dat verleden, in die enkele herinnering. Beide personages zijn door de omstandigheden ietwat mensenschuw, ze vallen nauwelijks op en zijn te laf of te angstig om hun leven anders in te richten. Dus blijven ze op de vlucht en zullen ze nooit een vrolijke toekomst kennen. Dit - tijdelijke - gebrek aan uitzicht, maakt 'De horizon' bij tijd en wijle zwaarmoedig, iets wat in Modiano's werk niet ongekend is. 'De horizon' heeft een existentialistisch tintje, de vraag is of wij ons leven zo kunnen indelen zoals wij willen of dat wij enkel gedoemd zijn te leven met toevalligheden die ons leven maken tot wat het is. Toch weet Modiano in deze roman, in tegenstelling tot vorig werk, de lezer een sprankje hoop te bieden door de schimmen uit het verleden een nieuwe toekomst te gunnen. 'De horizon' is genomineerd voor de Europese Literatuurprijs 2012.
© 2012 - 2017 Primaverita, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Patrick ModianoPatrick ModianoPatrick Modiano, geboren in 1945 in Boulogne-Billancourt, is momenteel één van de populairste Franse schrijvers. In 1968…
Beste boeken 2012: literatuur top 10Overzicht van de beste boeken van 2012 en 2011 in een top 10. Aan de hand van prestigieuze prijzen zijn de beste Nederla…
Kenmerken van een RecensieHet schrijven van een recensie is vereist op bijna alle middelbare scholen. Bij het vak Nederlands wordt hier vaak veel…
Artificial Horizon (kunstmatige horizon)De Artificial Horizon toont een kunstmatige horizon. Met dit instrument heeft de piloot overzicht van de stand van het v…
'Vertel hun over veldslagen, koningen en olifanten''Vertel hun over veldslagen, koningen en olifanten' van Mathias Enard is genomineerd voor de Europese literatuurprijs 20…
Bronnen en referenties
  • Patrick Modiano, 'De horizon'. Amsterdam [etc.]: Querido, 2011, blz. 85. Vertaling uit het Frans door Maarten Elzinga.

Reageer op het artikel "'De horizon': als de herinnering het heden wordt"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Primaverita
Laatste update: 18-04-2012
Rubriek: Recensies…
Subrubriek: Kunst en cultuur
Bronnen en referenties: 1
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!