InfoNu.nl > Recensies… > Educatie en school > Eric-Emmanuel Schmitt: Adolf H. Twee levens - recensie

Eric-Emmanuel Schmitt: Adolf H. Twee levens - recensie

Eric-Emmanuel Schmitt: Adolf H. Twee levens - recensie Adolf Hitler is voor velen een monster in mensengedaante. Hij gaf opdracht tot de grootste misdaden die in de geschiedenis van de mensheid gepleegd zijn. Hoe is het zo ver kunnen komen? Kon de geschiedenis misschien een heel andere loop gekend hebben als Hitler niet geweigerd was aan de Academie in Wenen? Dit interessant gedachte-experiment verwerkte de Franse schrijver Eric-Emmanuel Schmitt in de roman 'Adolf H. Twee levens'.

Inhoudsopgave


Basisgegevens van het boek

  • Auteur: Eric-Emmanuel Schmitt
  • Titel: Adolf H. Twee levens
  • Uitgeverij: Atlas Amsterdam/ Antwerpen
  • Jaar van uitgave: 2001 (Franse uitgave) / 2010 (Nederlandse vertaling)
  • ISBN 9045011778

In 2015 verscheen in de Belgische krant De Morgen een artikel over de vraag of men bereid is, uiteraard in een hypothetische wereld waarin tijdreizen mogelijk is, Adolf Hitler (zelfs als baby'tje) te vermoorden. Maar liefst 42% van de ondervraagde Amerikanen zou hiertoe bereid zijn. De geschiedenis veranderen is echter onmogelijk ... maar net dat is het wat Eric-Emmanuel Schmitt als gedachte-experiment doet in zijn roman Adolf H. Twee levens.

De auteur: Eric-Emmanuel Schmitt

Eric-Emmanuel Schmitt werd in 1960 in Frankrijk geboren, al heeft hij ondertussen de Belgische nationaliteit verworven en leeft hij in Brussel (Elsene). Naast romans schrijft hij ook essays en toneelstukken. Tegenwoordig is hij een van de meest verkochte Franstalige auteurs - ongeveer een half miljoen boeken van zijn hand gaan jaarlijks over de toonbank. De thematiek van zijn boeken en toneelstukken ligt vaak in het verlengde van zingeving en ethiek. Zo werkte hij een reeks kleine novellen over de grote wereldgodsdiensten uit, bv. Oscar en Oma Rozerood over het christendom en Meneer Ibrahim en de bloemen van de Koran over de islam. In Adolf H. stelt hij zeer expliciet ethische vragen over goed en kwaad en over de wilsvrijheid van de mens in zeer bijzondere omstandigheden.

De korte inhoud: Hitler en Adolf H.

Verraders brengen me van mijn stuk, zodat ik de vaste grond onder mijn voeten verlies. (...) Ik wil het begrijpen. Niet om het goed te praten of te vergeven, maar om minder te lijden. Het kwade is een groter mysterie dan het goede,want in het goede schuilt iets lichts, een dynamiek, een aanvaarding van het leven. Hoe kan iemand voor de duisternis kiezen? (SCHMITT, p. 430)

Aan het woord is Adolf H., een middelmatige kunstschilder uit het piepkleine grensplaatsje Braunau am Inn in Oostenrijk. Hij mag niet verward worden met Hitler, een op dezelfde plaats geboren waanzinnige dictator die miljoenen de dood injoeg. Adolf H. is het door Schmitt verzonnen personage. In tegenstelling tot de historische Hitler wordt hij wel toegelaten tot de Kunstacademie in Wenen. Hier ontmoet hij ook nieuwe mensen, met wie hij in staat is om vriendschap te sluiten. Tijdens de Eerste Wereldoorlog vecht hij aan het westfront, maar daar wordt hij in tegenstelling tot Hitler overtuigd pacifist. Oorlog is in zijn ogen waanzin. Na de Grote Oorlog neemt zijn carrière als schilder een nieuwe wending. Hij verhuist naar Parijs, dé kunsthoofdstad van Europa, om er op Montmartre te leven van zijn werk. Daar vindt hij ook de liefde. Na een lang en al bij al gelukkig leven - op een korte oorlog met Polen na is er geen oorlog meer geweest - sterft hij uiteindelijk van ouderdom.

In tegenstelling tot Adolf H. is Hitler niet in staat om liefde te ontvangen en te geven. Hij blijft een bijna steriel wezen, dat in kleine, intieme kring het erg moeilijk heeft om uit zijn woorden te komen. Andere mensen interesseren hem ook niet. Schmitt verbindt de dubbele weigering die Hitler aan de Kunstacademie kreeg met de grote frustratiebron van Hitlers leven. Hij haatte andere mensen; de kracht van zijn haat was deze frustratie. De Eerste Wereldoorlog was het enige moment waarop hij echt gelukkig was. Hij was dan ook erg teleurgesteld toen de oorlog abrupt eindigde. Hiervoor zocht hij een zondebok, welke hij vond in het jodendom. Volgens Schmitt zou de officier van Hitler ook een jood geweest zijn. Voor Hitler is de kern van het bestaan strijd, oorlog. Daarom sleepte hij Duitsland mee in een totale oorlog op leven en dood. Hitler pleegt zelfmoord in de Führerbunker in Berlijn op 30 april 1945, enkele uren voordat de bunker door de Russische troepen ingenomen werd.

Persoonlijke waardering: een boek dat vragen over de mens oproept

Adolf H. Twee levens is zeker geen klassieke oorlogsroman of historische thriller. Het is een literair werk over de grootste massamoordenaar in de wereldgeschiedenis, een man die eigenlijk schilder wou worden. Het boek leest erg vlot, maar het is voor de lezer bij de start wel even wennen: de naam Hitler is voorbehouden voor de historische figuur, Adolf H. is het fictieve personage. Deze twee namen worden door elkaar gebruikt. Al telt het boek meer dan 450 bladzijden, vervelen doet het nooit. Van opzet is het een klassiek geschreven verhaal, met een heldere chronologische opbouw en een alwetende verteller. De hoofdpersonages zijn uiteraard Hitler en Adolf H., met slechts enkele tientallen nevenpersonages.

Op het einde van het boek beschrijft Schmitt kort de jeugd van een klein jongetje. Dat jongetje ziet beelden uit de Tweede Wereldoorlog en leert iets over zichzelf en de gehele mensheid: "Hij weet nu dat er een gewelddadig, bloeddorstig beest in hem huist, dat hij zijn hele leven in bedwang hoopt te houden. Die jongen is de auteur van dit boek." (SCHMITT, p. 455) Inderdaad, Schmitt probeert de diabolisering van het kwade te doorbreken. Mensen die het kwade doen, zijn geen monsters die volledig apart staan van de andere mensen. Het kwaad zit in elk van ons. Volgens Schmitt is het overigens misplaatst om mensen als totaal gedetermineerde wezens te beschouwen en zo hun vrije wil uit te schakelen. Wie kwaad doet, doet dat uiteindelijk uit eigen keuze: "Een mens is een product van keuzes en omstandigheden. Niemand heeft de omstandigheden in de hand, maar iedereen is vrij om zijn eigen keuzes te maken." (SCHMITT, p. 455) Deze en andere vragen worden door het boek opgeroepen en kunnen zeker voer voor discussie zijn.
© 2015 - 2017 Jan80, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Adolf Hitler: Mein KampfAdolf Hitler: Mein KampfHet boek Mein Kampf is het boek van Adolf Hitler. Hierin legt hij zijn ideeën uit over politiek, ras en de toekomst van…
Biografie: Adolf HitlerAdolf Hitler is geboren in Oostenrijk, maar was een Duitse politicus. Hij was leider van de Nationaal Socialistische Dui…
Adolf Hitler: de jeugd en familie van Adolf HitlerAdolf Hitler: de jeugd en familie van Adolf HitlerAdolf Hitler is een belangrijke persoon in de Europese geschiedenis. Hij heeft een rumoerige jeugd gehad en dit zeker in…
Adolf Hitler: Hitler en de NSDAPAdolf Hitler: Hitler en de NSDAPDe NSDAP was de partij waarmee Hitler steeds meer macht heeft gekregen. Of moet je zeggen dat de NSDAP de partij was die…
Adolf Hitler: tijdens de Eerste WereldoorlogNaast dat Adolf Hitler vooral veel invloed heeft gehad tijdens de Tweede Wereldoorlog, was hij ook betrokken bij de Eers…
Bronnen en referenties
  • http://www.demorgen.be/buitenland/jeb-bush-tijdreizen-en-baby-hitler-vermoorden-hell-yeah-bf52f9bf/
  • http://www.eric-emmanuel-schmitt.com/home-official-website.html

Reageer op het artikel "Eric-Emmanuel Schmitt: Adolf H. Twee levens - recensie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Jan80
Laatste update: 10-08-2016
Rubriek: Recensies…
Subrubriek: Educatie en school
Bronnen en referenties: 2
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!