InfoNu.nl > Recensies… > Sport > Zwarte in de Tour: 'De vliegende neger & de kleine koningin'

Zwarte in de Tour: 'De vliegende neger & de kleine koningin'

De Tour de France is ontstaan uit een concurrentiestrijd tussen twee Franse kranten en de wielersport werd enorm populair door een zwarte Amerikaan. Zo schrijft Jan Boesman in ‘De vliegende neger & de kleine koningin: Major Taylor en het begin van de Tour de France’. Het is een beschrijving van de eerste zwarte Amerikaan Marshall “Major” Taylor in de wielrensport. Parallel aan zijn verhaal waarin de opkomst van het racisme een essentiele rol speelt, lopen de geschiedenis van de fiets, de wielersport, ook wel “de kleine koningin”genoemd, en de -wielersport- journalistiek.

Van circusact naar professioneel wielrenner

'De vliegende neger & de kleine koningin: Major Taylor en het begin van de Tour de France' van Jan Boersma beschrijft het leven van Marshall "Major" Taylor en de geschiedenis van de wielersport. Major Taylor was een Amerikaan die goede tijden reed. Hij had echter een probleem, hij was zwart in een Amerika waar racistische gevoelens groeiden en de rassensegregatie een feit werd. Major, wiens echte naam Marshall was, was een leuke attractie toen hij zijn eerste baantje kreeg in een fietsenwinkel, waar hij in een majoor pakje gekleed zijn acrobatische kunsten mocht vertonen. Toen hij echter uitgroeide tot professioneel wielrenner en zich voegde bij de wielrennersorganisatie, werd hij door menig blanke bedreigd. Zowel in de baan als erbuiten.

Niet op zondag wedstrijd rijden

Maar Major liet zich er niet door uit het veld slaan. Hij reed zijn wedstrijden tegen de beste wielrenners met plezier en was standvast. Hij reed uit gelovig standpunt niet op zondag. Toen Franse managers naar Amerika afreisden in 1900 om hem te contracteren voor een Europese tour, bedankte hij. Niet omdat hij het niet aantrekkelijk vond te rijden in een minder racistisch continent, maar omdat wedstrijden in Europa op een zondag werden gereden. Een jaar later gaat er opnieuw een delegatie Fransen naar Amerika en deze keer accepteert Taylor het aanbod onder voorwaarde dat hij niet hoeft te rijden op zondag.

Van rassenstrijd tot Tour de France

Twee Franse kranten, gespecialiseerd in de wielerjournalistiek, hebben hun lezers al enthousiast gemaakt voor de komst van "de vliegende neger" zoals Taylor wordt genoemd. Taylor wordt een mythe. Zwarten in Europa zie je nauwelijks, behalve aan de havens en zwarten als professioneel wielrenner al helemaal niet. Het publiek wordt getrokken naar de wielerarena’s door deze unieke verschijning en kijkt uit naar dé wedstrijd der wedstrijden; Major Taylor, Amerikaans kampioen en zwart tegenover Edmond Jacquelin, Frans kampioen en blank. De wedstrijd is het begin van een reeks wedstrijden die uiteindelijk leiden tot de creatie van de Tour de France.

Bijnamen en vergelijkingen in de wielersport

Boesman is een uitstekend schrijver, enerzijds weet hij op verfijnde manier de pijnlijk gespannen sfeer weer te geven die er heerst in het Amerika rond het begin van de twintigste eeuw en de tegenstand die Taylor moet bieden aan de haatgevoelens ten gevolge van het racisme. Anderzijds heeft Boesman een subliem gevoel voor humor, zijn vergelijkingen versterken de algemene opinie van die tijd en tonen welke vreemde gedachtenkronkels er bestonden. Zo bespreekt hoofdstuk zes ‘Moriaantje zo zwart als roet’ de wedstrijd tussen Marshall “Moriaantje” Taylor, Willy “Wilhelm” Arend en Thorvald Ellegaard aan de hand van het kinderrijmpje “Moriaantje zo zwart als roet”.

“Ellegaard begeeft het al eerste. Taylor wipt op en over de Deen naar het wiel van Arend. In een laatste rechte lijn springt hij uit het wiel, naar men zegt als een kat, of als een bom, of als... Jacquelin. Juist. Major Taylor demarreert op zijn Jacquelins, met het soort jump waarop ‘pioupiou’ [ bijnaam Jacquelin, red.] een patent had.

En eind’lijk ook de vlaggeman
Die stelde vrees’lijk zich te weer:
En riep om hulp wel twintig keer.
Maar toen moest Wilhelm, de schreeuwersbaas,
Ook in de pot van Nikolaas

Hij neemt snel drie meter op Arend. Aan de streep zijn dat er dubbel zoveel.”(1).

Meer dan (sport)journalistiek

In ‘De vliegende neger & de kleine koningin’ bespreekt Boesman de wedstrijden alsof hij sportjournalist is en langs de lijn de wielrenners voorbij ziet snellen. Daarnaast bespreekt hij de evolutie van de wielersport door middel van weetjes; van aristocratische sprintjes en absurde zesdaagsen waarbij men recht op de fiets zit tot de Tour de France, de ronde voor en van het volk, diep in het zadel, vooruitgebogen met krom stuur. Het is een prachtig relaas, dat meer biedt dan alleen de wielersport, door onder andere de beschrijving van het levensverhaal van Major Taylor die als zwarte wielrenner op vredelievende wijze streed tegen racisme. Het boek is daardoor ook toegankelijk is voor een breed publiek. Jammer alleen dat de Tour de France zelf minder aandacht krijgt dan verwacht.

Lees verder

© 2012 - 2017 Primaverita, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Tourheld: Philippe ThysAls er een ranglijst wordt gemaakt van de beste Belgische wielrenners aller tijden, dan zal iedereen Eddy Merckx op numm…
Nederlanders en de bolletjestrui in de Tour de FranceNederlanders en de bolletjestrui in de Tour de FranceHet bergklassement van de Ronde van Frankrijk is een belangrijk nevenklassement. Tijdens de etappes van de Tour de Franc…
Wielrennen: team BMCHet Amerikaans-Zwitserse team BMC neemt ook in 2012 weer deel aan de Tour de France. Het team is sinds 2011 actief in de…
De Tour de FranceDe Tour de FranceDe Tour de France, ofwel de Ronde van Frankrijk, wordt elk jaar gereden. Het is een wielerwedstrijd van meerdere dagen.…
Nederlandse deelnemers Tour 2013Nederlandse deelnemers Tour 2013Aan de honderdste editie van de Tour de France nemen zeventien Nederlanders deel. Deze jubileum editie van de Tour is op…
Bronnen en referenties
  • 1. Jan Boesman, 'De vliegende neger & de kleine koningin: Major Taylor en het begin van de Tour de France'. Amsterdam [etc.]: Veen, 2008: blz. 161.

Reageer op het artikel "Zwarte in de Tour: 'De vliegende neger & de kleine koningin'"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Primaverita
Gepubliceerd: 16-07-2012
Rubriek: Recensies…
Subrubriek: Sport
Bronnen en referenties: 1
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!