Filmrecensie: Good (2008)

Puur op de acteur Viggo Mortensen afgaande heb ik deze film gekeken. Dat is ongeveer hetzelfde als een boek lezen zonder de achterkant te bekijken en het is me goed bevallen al had er hier en daar wel wat anders gekund.

• Jaar: 2008
• Land: USA, Duitsland, Hongarije
• Genre: drama, Oorlog
• Regie: Vicente Amorim
• Acteurs: Viggo Mortensen, Jason Isaacs, Gemma Jones e.a.

Het verhaal

Het verhaal speelt zich af tijdens de opkomst van het nationaal socialisme in Duitsland in de jaren dertig en veertig. John Halder (Viggo Mortensen) is een professor die les geeft in literatuur, hij verafschuwt de nazi’s die boeken verbranden die hun ideeën niet overnemen, hun Jodenhaat en verwacht eigenlijk dat het een tijdelijke bevlieging is van de Duitsers. Hij weigert zich aan te sluiten bij de nazi’s, zelfs als dit hem zijn baan kan kosten, totdat ze hem een baan aanbieden. Zelfs zijn joodse vriend heeft hem niet kunnen overtuigen het niet te doen.

Het moraal

“Good” probeert een beeld te schetsen van sympathieke personen die meegesleurd worden in het nazisme. De film wil laten zien dat goede normale mensen weinig keus hadden dan mee te gaan in de verachtelijke wereld van de nazi’s en ondersteund daarbij eigenlijk ook het “Wir haben es nicht gewusst!” principe wat vooral in latere scènes van de film duidelijk in beeld komt. Ik als kijker heb daar moeite mee om daar in mee te gaan, sympathie te voelen voor John Halder zijn naïviteit en onwetendheid. Het zijn echter geen helden die in beeld worden gebracht, maar gewone mensen, ik hoop op het stukje verzet en krijg daar te weinig van, het is echter een drama en geen actiefilm!

Acteren kunnen ze wel

Acteren kan die Viggo wel, dat bewijst hij hier weer. Nog steeds verwacht ik hem ten strijde te trekken tegen trollen en tovenaars, maar dat doet niet af aan de prestaties die hij hier verricht. De wat wereldvreemde, maar goede man John Halder zet hij geloofwaardig neer. Een wat verstrooide professor die zo nu en dan de grip op zijn leven kwijt lijkt te raken en op zoek is naar een beter leven. Maurice de joodse vriend van John gespeeld door Jason Isaacs, die normaliter grossiert in rollen als bad guy, doet het goed als de aardige psychiater die een echte levensgenieter is. De pijn die hij voelt als zijn beste vriend zich ook heeft aangesloten bij de nazi’s brengt hij heel levendig, zijn stem, zijn houding, de teleurstelling is zichtbaar.

Gemma Jones

De moeder van John Halder, vertolkt door Gemma Jones verdient een speciale vermelding. Zij speelt een door dementie en een zwakke gezondheid geplaagde moeder van John, die de zin in het leven verloren is, heel af en toe heeft ze nog heldere momenten, maar die gaan net zo snel weer over in de dementie. Die overgangen zijn grandioos gespeeld, de helderheid enerzijds en de vaagheid van de dementie anderzijds. Je ziet de ogen van Gemma Jones echt vervagen op de momenten dat ze weer terugvalt, haar gezicht zakt in een vragende wanhopige vraagteken. Zij is ook het enige personage wat enige humor in de film brengt. Tijdens een verhuizing na de scheiding met Johns eerste vrouw, waar zijn moeder ook in huis woonde, probeert John haar zo snel mogelijk mee te krijgen, dat valt niet mee, na een rancuneuze woordenstroom tegen de ex vrouw door de moeder zijn ze eindelijk de deur uit, John is werkelijk opgelucht en op dat moment gaat de moeder terug in het huis omdat ze naar het toilet moet. Mijn enige lach in dit donkere drama.

De taal

Duitsers die perfect Engels spreken en geen enkel woord Duits behalve de militaire titels, het maakt de film misschien toegankelijker, maar de geloofwaardigheid gaat er door verloren. Gelukkig spreken de acteurs niet met gemaakte accenten en praten ze zoals ze gebekt zijn, anders zal het helemaal een drama van een drama zijn. Persoonlijk vind ik het toch erg jammer dat regisseur het niet heeft aangedurfd met Duitse acteurs, of in ieder geval Duitssprekende acteurs. Ik begrijp dat de sympathie moeilijker over te brengen is door de harde Duitse taal, maar het had het project meer glans gegeven en net dat stukje geloofwaardigheid dat toch verloren gaat door de taal en de te overduidelijke manieren om de hoofdrolspeler als een sympathieke Duitser neer te zetten.

Beeld en geluid

Het geheel is degelijk in beeld gezet, geloofwaardig en soms beangstigend realistisch, op sommige punten had ik graag wat meer licht willen zien, maar het is een donker thema dus het is wel passend. De muziek is belangrijk in de film voor de hoofdpersonen, veel klassieke geluiden van de joodse Oostenrijker Mahler zijn te horen wat eigenlijk wel een dubbel gevoel oplevert.

Conclusie

Een film waar je menig discussie op los kan laten. Wat wisten de Duitsers nou echt? Hoe kan iemand met een joodse vriend een partij aanhangen die tegen Joden is? Veel vragen over motieven van de karakters in deze film, wie zijn goed, wie is slecht? Er is geen goed antwoord, de film geeft geen antwoorden. Het acteerwerk is zeer degelijk tot fenomenaal. De Engelse taal, waar Duits de voertaal hoort te zijn taal is toch iets wat tegenwoordig niet meer hoeft, zelfs niet in Amerika. Ik herinner mij een prima Inglourious Basterds van Tarentino waar minimaal drie talen door elkaar werd gesproken. Het kan dus wel! Het stoort echter weinig als je eenmaal in de film zit en het feit geaccepteerd hebt.

Met andere woorden, de film is wat mij betreft geslaagd en de moeite van het kijken waard geweest! Een film die je nog een tijd blijft achtervolgen.