Uitreiking Esta Luisterboek Award 2012 in 'Kunststof'

De Week van het Luisterboek 2012 werd officieel geopend met de uitreiking van de Esta Luisterboek Award 2012 in het radio 1 programma 'Kunststof' van de NTR op maandagavond 23 april. Deze prijs is niet zozeer bestemd voor het luisterboek, maar meer voor de voorlezer van het luisterboek. Het publiek kreeg de keuze uit een tiental luisterboeken uit zeer diverse genres en koos wellicht niet geheel onverwacht voor een oude bekende in musical-, boeken- en hoorspelland.

Weer een Week van de Boeken

De Nederlander wordt tegenwoordig overstelpt met themamaanden, themaweken en themadagen. In de literaire sector kunnen we bijvoorbeeld genieten van de Maand van het Spannende Boek of de week waarin Nederland Leest. Deze worden allemaal georganiseerd door het CPNB, de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek. Samen met bibliotheken, boekhandels, uitgeverijen slaat zij de handen ineen om Nederland aan het lezen te krijgen. Naast al die groots opgezette landelijke evenementen rondom het boek leek het luisterboek het zwarte schaap van de boekenfamilie te zijn.

Week van het Luisterboek

De Week van het Luisterboek werd in het leven geroepen door een aantal uitgeverijen, boekhandels en externe partijen met hulp van enkele mediapartners. (1) Zij kwamen op voor het zwarte schaap van de boekenfamilie, die lang niet zoveel bekendheid genoot als zijn andere familieleden. 2005 was het jaar waarin het luisterboek voor het eerst speciale aandacht kreeg en het Nederlandse publiek te zien kreeg dat het luisterboek naast het hoorspel en de voorgelezen romans veel meer genres representeerde zoals hoorcolleges. Toch miste nog iets in de Week van het Luisterboek, waardoor het luisterboek een buitenbeentje bleef. In 2006 werden daarom twee belangrijke zaken toegevoegd aan de Week van het Luisterboek: het cadeau in de vorm van een luisterboek, een luistergeschenk dat eigenlijk luisterboekenweekgeschenk zou moeten heten om zo de band met zijn grote broer uit de boekenweek te benadrukken, en natuurlijk de Prijs voor het beste Luisterboek.

Prijs voor het beste Luisterboek

Bij de Prijs voor het beste Luisterboek gaat het niet zozeer om het verhaal of hoorcollege an sich, maar meer om de manier waarop het is ingesproken. Ingesproken is hier een bewuste woordkeuze,omdat een roman wordt voorgelezen en een hoorcollege niet perse hoeft te worden voorgelezen. Bij een roman staat de tekst vast, het gaat erom dat de geschreven tekst exact wordt overgenomen bij het inspreken van het luisterboek. Bij een hoorcollege is er meer ruimte voor creativiteit, de tekst hoeft niet zo nauw te worden genomen en je zou meer kunnen spreken over voordragen in plaats van voorlezen.

Sinds 2009 heeft de Prijs voor het beste Luisterboek de naam 'Está Luisterboek Award'. Hoofdsponsor is mediapartner Está Magazine, een tijdschrift dat zich vooral richt op de hogeropgeleide vrouw ( die van lezen houdt). Naast de award, ook wel de 'hoorkonde' genoemd die de vorm heeft van een oor, krijgt de prijswinnaar nu ook een geldbedrag. In 2012 is dat bedrag 2.500,-.
Vanaf 2012 is de organisatie van de Week van het Luisterboek in handen van het CPNB.

Presentatie luistergeschenk Scholten van Aschat in 'Kunststof

Nu, op maandagavond 23 april 2012, is de grote zaal van de Desmet Studio in Amsterdam afgeladen met mensen. Om 19:00 exact start het radio 1 programma 'Kunsstof' waarin de winnaar van de Prijs voor het beste Luisterboek bekend wordt gemaakt. Een interview van presentatrice Jellie Brouwer met Gijs Scholten van Aschat gaat vooraf aan de bekendmaking. De acteur won vorig jaar de Está Luisterboek Award met het voorlezen van Paul Biegels' 'De Tuinen van Dorr' ( uitgeverij Rubinstein). Nu presenteert Gijs Scholten van Aschat zijn eigen luisterboek 'Beretta Bobcat' over een jongetje van elf jaar dat per ongeluk het pistool van zijn buurman vindt. 'Beretta Bobcat' is tevens het luisterboekenweekgeschenk dat in boekhandels cadeau wordt gedaan bij een besteding van meer dan 9,95 en bij bibliotheken wordt meegegeven aan nieuwe leden en leners van luisterboeken.

Prijsuitreiking van de Esta Luisterboek Award 2012

Vincent Bijlo, juryvoorzitter van de Está Luisterboek Award schuift aan bij Jellie Brouwer en Gijs Scholten van Aschat. Op zeer levendige wijze licht hij de keuze voor de shortlist van tien luisterboeken uit zeer diverse genres toe en benadrukt daarbij nog eens dat het niet altijd een voordeel is als het luisterboek wordt ingesproken door een acteur, omdat die vaak geneigd is stemmetjes te gebruiken voor bepaalde karakters. Bijlo heeft het niet zo met stemmetjes, zo zei hij ook al in een interview op Nu.nl van 20 april jl:

"Alleen de schrijver zelf heeft het recht om te interpreteren of stemmetjes en gekke typetjes te maken. Dat mag nooit als iemand anders het boek inspreekt, behalve misschien bij kinderboeken. [...] er zijn genoeg mislukte luisterboeken. Bijvoorbeeld doordat insprekers geen tempo houden of een hele rare stem hebben. Daar wil je helemaal niet naar luisteren." (2)

Het is de vraag of het publiek de mening van Bijlo deelt. In 2012 kiest de luisterboekenluisteraar thuis voor het eerst een winnaar van de Está Luisterboek Award. De stemmen zijn geteld en daar is de volgende top drie ( in willekeurige volgorde) uit voortgekomen:

1. Herman Koch met 'Zomerhuis met Zwembad' (uitgeverij Rubinstein), door hemzelf ingesproken.
2. Maarten van Rossum 'Populisme. Hoorcollege over de geschiedenis van de populistische politiek in Nederland' ( Home Academy Publishers), door hemzelf ingesproken.
3. Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink 'Heerlijk duurt het langst' (uitgeverij Rubinstein), ingesproken door onder andere Huub van der Lubbe, Tjitske Reidinga en Pierre Bokma.

De winnaar van de Esta Luisterboek Award is geworden 'Heerlijk duurt het langst' van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink. Regisseuse Stef Visjager gaat, na ontvangst van de prijs uit handen van hoofdredacteur van Está, Ellen de Jong, zitten aan de tafel en is zichtbaar ontroerd door het winnen van de prijs. Haar stem is wat zenuwachtig, zo geeft ze zelf toe, maar vol enthousiasme vertelt ze hoe zij de musical van vedette Annie M.G. Schmidt bewerkte tot een luisterboek.

Waarop het publiek zijn keuze heeft gebaseerd, daar zullen we nooit achter komen en of het terecht is dat dit luisterboek heeft gewonnen uit een veelheid van luisterboeken in diverse genres die vandaag de dag beschikbaar zijn, dat laten we in het midden. Wat belangrijk is, is dat ook het luisterboek de aandacht krijgt die het verdient en dat met deze Week van het Luisterboek en de Esta Luisterboek Award ook de waarde van dit boekenfamilielid wordt aangetoond. De Week van het Luisterboek duurt nog tot en met zaterdag 28 april 2012.