Israël – Een zoektocht naar vrede – Ton van der Heijden

'Israël 1948-2008 – een zoektocht naar vrede' is een boek van Ton van der Heijden. Hoewel de titel doet vermoeden dat het hier gaat om een politieke inhoud betreft het vooral een beschrijving van het land dat meer weg heeft van een toeristische gids dan van een politiek getint boek. Ondanks dat op de inhoud niet veel aan te merken valt (m.u.v. van het hoofdstuk over de religies), biedt het weinig nieuws. Desondanks kan het voor toeristen een aardig informatief boekje zijn.

Gegevens

• titel: Israël 1948-2008 – Een zoektocht naar vrede
• auteur: Ton van der Heijden
• jaar: 2008
• uitgever: Kirja
• ISBN: 978-90-77764-96-1

Inhoud van het boek

Het boek gaat zowel over het oude als het moderne Israël. Ton van der Heijden, een niet praktiserende protestant, komt al sinds 1976 bijna elk jaar in Israël. Hij leerde er mensen kennen en zag het land veranderen van een tamelijk agrarisch georiënteerd land tot een hoogstaande technologische maatschappij. Hij beschrijft de inwoners als eigenzinnig met een sterk gevoel voor gelijk hebben. In de inleiding schrijft Van der Heijden dat hij een autodidact is wat betreft het Midden-Oosten en in het bijzonder het Israëlisch-Palestijns conflict. Hij zocht naar de wortels van het probleem. “Het werd een mix van ervaringen en een poging tot het terugbrengen van antieke verhalen naar rationele proporties.” Hij ziet het Beloofde Land als een legende uit het verleden terwijl hij beseft dat dit verhaal de bakermat is van eeuwige Joodse aanwezigheid in Israël. Ook heeft hij moeite te begrijpen waarom een atheïstische Jood kan zeggen dat Israël de Joden toebehoort omdat God dit beloofd heeft.

Het boek beschrijft het huidige land gespiegeld aan meer dan 5000 jaar geschiedenis. De auteur is ervan overtuigd dat het conflict tussen Joden en Arabieren bijna onoplosbaar is en nog heel lang zal duren.

In het hoofdstuk 'verhalen, mythen en sagen' worden de godsdiensten Jodendom, christendom en islam behandeld. De titel getuigt al van het feit dat de auteur behoorlijk sceptisch is ten aanzien van de drie religies en dat komt duidelijk naar voren in allerlei zaken die hij met een korreltje zout neemt. Daarna komt de geschiedenis tot 1948 aan de orde. Vervolgens achtereenvolgens een beschrijving van de Israëlische maatschappij, de oorlogen, Israël en de Palestijnse gebieden, het landschap, archeologie, de nederzettingen (steden en dorpen in Israël) en het Hebreeuws.

Mening van Etsel

Aanvankelijk leek het me een uitdagend boek. Maar al bij het lezen van de rommelige inleiding en het sceptische hoofdstuk over de religies vond ik het boek al meteen een stuk minder. De irritatie werd vergroot bij de volgende hoofdstukken die mij meer het gevoel gaven een reisgids te lezen dan een interessant boek over het politieke conflict tussen Israël en de Palestijnen.

Hoewel de auteur zegt sinds 1976 bijna jaarlijks in Israël op vakantie te gaan, vindt de lezer haast niets terug van zijn persoonlijke ervaringen. Het is gewoon een opsomming van feiten geworden die op zich kloppen maar het boek nou niet bepaald verheffend maken. Israëls zoektocht naar vrede wordt nauwelijks behandeld (behalve een beschrijving van oorlogen en wat terreuraanslagen).

Het boek is niet slecht -Israël wordt objectief beschreven m.u.v. het hoofdstuk over de religies- maar het vormt geen toegevoegde waarde bij de enorme hoeveelheid boeken die al over het land zijn geschreven. Het kan wel een interessant boek zijn voor toeristen die zich wat willen inlezen over Israël. Voor mensen die Israël al behoorlijk kennen biedt het boek echter weinig nieuws.

Naschrift: Herinnering aan Israël

Ton van der Heijden had in 2004 al eerder een boek geschreven: Herinneringen aan Israël. Dit boek is origineler omdat het persoonlijke herinneringen vertelt. Maar het is wel een uiterst rommelig boek met nauwelijks structuur. Het verhaal gaat van de hak op de tak en soms is er geen touw aan vast te knopen. Ook werpt Van der Heijden zich op als een expert van Israël, maar de onzinnige dingen die hij vooral over het Jodendom en de politiek opschrijft verraden dat hij dit zeker niet is. Halverwege ben ik opgehouden met het lezen van het boek. Jammer dat hij er geen mooier verhaal van had gemaakt.

Meer informatie: Recensies boeken Israël/Midden-Oosten (deel IV).

Lees verder

• Boekrecensie: Angst vreet de ziel op - David Grossman
• Boekrecensie: De andere kant van Israël - Susan Nathan
• Boekrecensie: Een volk dat alleen woont - Els van Diggele
• Boekrecensie: Ooggetuige in Israël – Aad Kamsteeg
• Boekrecensie: Patatje vrede - Simon Soesan