De mythe van het Joodse kannibalisme – P. W. van der Horst

Boekrecensie: Het boekje 'De mythe van het Joodse kannibalisme' van professor dr. Pieter W. van der Horst is niet zomaar een boekje. Het betreft zijn afscheidsrede aan de Universiteit Utrecht waarbij de rede gecensureerd werd door het College van Bestuur omdat van der Horst geschreven had dat in de islam het christelijke bloedsprookje heden ten dage wijdverbreide varianten kent. Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) besloot de ongecensureerde versie in boek vorm uit te geven.

Gegevens

• titel: De mythe van het Joodse kannibalisme
• auteur: Pieter W. van der Horst
• jaar: 2006
• uitgever: Aspekt (CIDI-informatiereeks)
• ISBN: 90-5911-145-1

Inhoud van het boek 'De mythe van het Joodse kannibalisme'

Het bloedsprookje (klik hier) dat zo veelvuldig door christenen en andere antisemieten (nazi's) werd gebruikt om Joden te vervolgen, is in de wereld geholpen door Apion, een in de eerste eeuw levende vergriekste Egyptenaar. Na de Tweede Wereldoorlog en vooral na de oprichting van de Staat Israël gingen moslims met het bloedsprookje aan de haal.

Professor Van der Horst wilde hier een rede over houden tijdens zijn afscheid als professor aan de Universiteit van Utrecht. Het College van Bestuur van de universiteit verbood dit. Rector-magnificus Willem Hendrik Gispen had de concepttekst met schending van het embargo in bezit gekregen en riep Van der Horst op het matje. Gispen gaf Van der Horst een reprimande en beweerde dat de rede tot onrust zou leiden binnen de islamitische wereld en dat de universiteit niet voor de veiligheid van Van der Horst in zou kunnen staan. Daarom adviseerde Gispen een aantal passages uit de rede te schrappen anders zou Gispen 'rectorale verantwoordelijkheid' nemen.

Professor Van der Horst legde zich onder fel protest neer bij de censuur van de Universiteit Utrecht. De universiteit besloot tevens de ongecensureerde rede van Van der Horst niet te publiceren in de 'Utrechtse Theologische Reeks (Publicaties vanwege de faculteit Godgeleerdheid).

Het hele gebeuren kreeg nog een staartje door Kamervragen die werden gesteld n.a.v. de censuur. Het CIDI besloot om de rede ongecensureerd te publiceren. CIDI vindt het zeer belangrijk dat antisemitisme aan de kaak gesteld wordt. Het gaat niet om een anti-islamitische rede, maar om de uitwassen. Overigens heeft de ongecensureerde publicatie door CIDI totaal niet tot onrust geleid onder moslims (in Nederland). Ook de veiligheid van Van der Horst kwam niet in het geding.

Mening van Etsel

De ongecensureerde versie is gewoon een opsomming van feiten die allang eerder in wetenschappelijk publicaties naar voren zijn gekomen. Het is dus uiterst vreemd dat het College van Bestuur maatregelen tegen Van der Horst nam.

Als er nu al geen stelling genomen mag worden tegen antisemitisme binnen de islam, dan is de grote vraag wanneer wel. Moeten we het antisemitisme toestaan zoals we dat ook kenden gedurende 2000 jaar christelijke overheersing in Europa? Niemand deed toen wat met de verschrikkelijkste gevolgen van dien.

De publicatie door CIDI bewijst wat we in Nederland gelukkig antisemitische fenomenen binnen de islam kunnen benoemen zonder dat dit onrust veroorzaakt. Het College van Bestuur sloeg dus de plank volledig mis.

Overigens verbaast me de affaire niets. In de jaren '90 van de vorige eeuw gebeurde iets soortgelijks bij een faculteit aan de Universiteit Utrecht. Toen verweet een begeleider een student dat in Israël bevooroordeelde wetenschappers rondliepen en dat de student daar rekening mee moest houden tijdens zijn doctoraal onderzoek. Toen de student hier tegen in verweer kwam werd hem het afstuderen verder onmogelijk gemaakt door de examencommissie en moest uitwijken naar een andere universiteit.

Meer informatie: Recensies boeken Israël/Midden-Oosten (deel IV).

Lees verder

• Jodenhaat/antisemitisme: waarom haten antisemieten Joden?
• Boekrecensie: Van jodenhaat naar zelfmoordterrorisme -Jansen
• Jodendom en maatschappij: aanpak racisme/antisemitisme. Hoe?
• Boekrecensie: Onderwijs Palestijnse Autoriteit - dr. Jansen
• Oorsprong van modern islamitische Jodenhaat