Boekrecensie: het pauperparadijs

Het pauperparadijs is een familiegeschiedenis die terug gaat naar een verborgen familiegeschiedenis waarin armoede en alcoholisme de hoofdrol spelen.

De auteur

De auteur van het boek is Suzanna Jansen. Zij is journalist en schreef onder andere voor De Morgen, NRC Handelsblad, Trouw, HP/De Tijd en Opzij. Op de website www.suzannajansen.nl is onder meer ook indrukwekkend beeldmateriaal te vinden over het pauperparadijs.

Alcohol

“Hoe goedhartig hij ook was, en hoe gezellig het kon zijn als hij op bijzondere dagen met veel theater sinaasappels ging toveren, vader viel thuis niet te handhaven.” Een zin uit het eerste hoofdstuk van het boek. Zo uit het leven gegrepen en zo ‘schildert’ de auteur de rode draad van het boek. Het ene gezin na het andere wordt slachtoffer van koning Bacchus. De tijd waarin het verhaal zich afspeelde was een tijd van grote armoede, alcoholisme en landloperij.

Veenhuizen

De speurtocht van de auteur naar haar voorouders doen haar belanden in de strafinrichting in Veenhuizen. Geen prettige gewaarwording voor haar. Toch ziet ze kans om het zo te beschrijven dat je gelijk in de auto wilt stappen om er een bezoek te brengen.

Napoleon

De auteur komt tot de ontdekking dat ze niet alleen uit een armoedig geslacht afkomstig is. Haar voorvader is zelfs nog soldaat geweest bij één van de beruchtste keizers van de wereld. In dienst van keizer Napoleon heeft haar voorvader gevochten in roemruchte veldslagen. De feiten die de auteur hierover beschrijft zijn geen overbodige opvulling. Het geeft inzicht in iemands levensloop. Door de beschrijving van die feiten krijgt het verhaal een diepere dimensie. De keus, of beter gezegd het lot wat iemand geslachten eerder is overkomen, kan een grote invloed hebben op de verdere geslachtslijn.

Johannes van den Bosch

Voor velen is de geschiedenis en misschien zelfs nu nog wel het bestaan van Veenhuizen nog onbekend. De geschiedenis van het ontstaan van de strafinrichting is een boeiende les die de auteur aan de lezer geeft. We leren hier een generaal kennen die misschien wel net zo imposant was als Michiel de Ruijter. We leren in dit boek Johannes van den Bosch kennen als een idealistische generaal die het hart op de juiste plek had. Je leest dit hoofdstuk in één adem uit.

Amsterdam

De zoektocht leidt uiteindelijk naar de Jordaan in Amsterdam. Ook hier omschrijft de auteur op een duidelijke wijze het emigratieproces wat in die tijd tot stand kwam. Mensen trokken massaal naar de grote stad om werk te vinden. Moeizaam zocht men naar een uitweg om los te komen van de koorden van armoede.

Verslaving

Aan het einde van het boek lijken armoede, rijkdom en alcoholisme ook familie te zijn. De ‘geslachtslijn’ die deze drie hebben lijkt ook nooit verbroken te kunnen worden. De historische feiten bewijzen dan nogmaals dat de actuele verslavingsproblematiek niet ver van vroeger af blijkt te staan. Net zoals in de vorige eeuw was alcoholisme gerelateerd aan geld. Of je nu in armoede leefde of in weelde. Alcoholisme is een moeilijk te bestrijden ziekte en stopt pas wanneer de alcoholist overleden is!

Bronnen

De auteur geeft een heldere opsomming van bronnen weer. Dit maakt het boek een historisch naslagwerk wat je zeker eens gelezen moet hebben.