InfoNu.nl > Recensies… > Kunst en cultuur > Boekrecensie: De heimweefabriek - Douwe Draaisma

Boekrecensie: De heimweefabriek - Douwe Draaisma

'De heimweefabriek geheugen, tijd & ouderdom' is een boek van Douwe Draaisma uit 2008. Dit boek behandelt het oude geheugen waarbij de vraag beantwoord wordt hoe het komt dat zelfs vergeetachtige mensen of mensen met dementie zich nog wel heel goed dingen kunnen herinneren uit hun jeugd. Dit wordt het reminiscentie-effect genoemd. Het gaat over de heimwee naar de wereld die alleen nog maar in de herinnering bestaat.

Gegevens

  • titel: De heimweefabriek geheugen, tijd & ouderdom
  • auteur: Douwe Draaisma
  • jaar: 2008
  • uitgever: Historische Uitgeverij
  • ISBN 9789065544407

Inhoud van het boek 'De heimweefabriek'

De kern van het boek behandelt het zogeheten reminiscentie-effect. Dit is een raadselachtig verschijnsel waarbij zaken uit een ver verleden juist beter herinnerd kunnen worden dan dingen korter geleden. Normaal gesproken geldt namelijk dat hoe langer iets geleden is, hoe kleiner de kans dat we het ons herinneren. Tevens is het verbazingwekkend waarom die herinneringen pas weer in de ouderdom zichtbaar lijken te worden. Ze lagen immers al 40 of 50 jaar opgeslagen in ons geheugen. Dit effect leidt o.a. tot de volgende vragen waar Douwe Draaisma in het boek antwoord op probeert te geven:
  1. Wat laat de vroegere herinneringen terugkomen?
  2. Gaat het zowel om droevige als mooie herinneringen?
  3. Komt dit goede geheugen door biologische rijping of gaat het slechts om memorabele herinneringen?
  4. Wordt het effect sterker naarmate mensen ouder worden?
  5. Zijn er gewoonweg meer vroegere herinneringen dan latere?

Reminiscenties kunnen een impuls zijn om het levensverhaal op te gaan schrijven. Vaak gebeurt dat door mensen die daar tien jaar daarvoor nooit eerder aan gedacht hadden. Tegen hun zestigste komen echter plotseling spontaan herinneringen naar boven drijven. Het reminiscentie-effect neemt in kracht toe op een leeftijd waarbij het geheugen juist afneemt. Oudere mensen hebben steeds meer moeite om dingen te onthouden. Woorden en namen ontglippen hen. Draaisma gaat in op de vraag of je je geheugen daar tegen kunt trainen. Ook gaat hij in op de betrouwbaarheid van herinneringen; gebeurtenissen of ervaringen komen in een ander licht te staan. Ouderen hebben meer ervaringen dan jongeren en dus kunnen zij het ook beter in een ander licht plaatsen. Overigens zijn vroegere herinneringen niet altijd even welkom. Ze kunnen intense heimwee gevoelens oproepen.

Mening Etsel over het boek 'De heimweefabriek'

Dit boek heb ik op aanrader van een kennis gelezen. We hadden een discussie over de vraag hoe het komt dat je in je jeugd dingen veel intenser beleefd dan als je ouder bent. Zo maakte bij mij bijvoorbeeld de muziek van Dire Straits een veel intensere indruk toen ik jong was dan nu. Ook het lezen van boeken beleefde ik veel intenser. En eigenlijk gold dat voor alles zo. De tijd leek ook veel langzamer te gaan dan toen je ouder werd. Waarschijnlijk wordt dit veroorzaakt door het feit dat je als kind in een veel 'kleinere' wereld leefde. Jouw wereld waren je ouders, broers en/of zussen, vriendjes, de school, sportvereniging, etc. Wat er verder in de wijde wereld gebeurde, daar bemoeide je je niet mee als kind. Dus als kind sla je al die 'beperkte' herinneringen in je geheugen op. Wanneer je ouder wordt komen er zoveel nieuwe indrukken bij dat die weliswaar worden opgeslagen in het geheugen waar veel minder intens zijn, tenzij het gaat op ingrijpende zaken.

Dit boek geeft niet direct antwoord op de vraag waarom je in je jeugd de zaken zoveel intenser beleeft dan wanneer je ouder bent. Het gaat meer over de vraag waarom die oude jeugdherinneringen weer intens naar boven komen drijven als je ouder wordt. Daar heeft Douwe Draaisma een interessant boek over geschreven. Het blijft natuurlijk erg vreemd dat dementerende mensen wel nog oude jeugdherinneringen kunnen ophalen, maar niet (goed) meer weten wat er gisteren is gebeurd. Er zou mijns inziens nog wat dieper onderzoek naar het reminiscentie-effect gedaan kunnen worden en hoe dit misschien toch kan helpen om vergeetachtigheid of dementie te bestrijden, hoewel op dit moment dat verband lijkt te ontbreken.

Dit boek is echt een aanrader voor iedereen die iets over het geheugen, tijd en ouderdom wil weten. Draaisma schrijft erg duidelijk en onderhoudend. Na het lezen van dit boek zal de inhoud nog lang in het geheugen gegrift blijven.

Lees verder

© 2010 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Bespreking van De heimweefabriek van Douwe DraaismaBespreking van De heimweefabriek van Douwe DraaismaZo rond het veertigste levensjaar beginnen bepaalde vragen op te spelen: "Hoe zit het met mijn geheugen? Nu ben ik alwee…
Bedrijf: Douwe EgbertsDouwe Egberts. Er zullen maar weinig mensen zijn die nooit een product van dit merk in hun handen hebben gehad. Al jaren…
Douwe Egberts AromettesDouwe Egberts AromettesGemalen koffie, koffiepads, koffiebonen of oploskoffie, er zijn veel mogelijkheden om een kopje koffie op tafel te zette…
Koffie  Douwe EgbertsKoffie Douwe EgbertsHet is een bekende naam in Nederland; wie koffie zegt, zegt al gauw Douwe Egberts. Douwe Egberts is de zoon van Egbert D…
Burendag, vier dit nationale feest met je buren!Op de vierde zaterdag van september viert Nederland de nationale Burendag. Wat houdt deze Burendag in en waarom wordt di…

Reageer op het artikel "Boekrecensie: De heimweefabriek - Douwe Draaisma"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 09-10-2013
Rubriek: Recensies…
Subrubriek: Kunst en cultuur
Special: Hersenen
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!