En je ziet nog eens wat - Renske de Greef

Voluntourism is een nieuwe vorm van toerisme. Jonge mensen betalen om vrijwilligerswerk te mogen doen in een derde wereldland: oppassen in een weeshuis bijvoorbeeld, lesgeven op een school, een gebouwtje neerzetten of een waterput graven. Renske de Greef beschrijft de ervaringen van Guusje, één van deze vrijwilligers, in haar roman ‘En je ziet nog eens wat’.

En je ziet nog eens wat

Gegevens boek
Geschreven door: Renske de Greef website Renske de Greef
Uitgeverij Meulenhoff, Amsterdam 2009 website meulenhoff
ISBN 978 90 290 8521 2
269 pagina's

Inhoud
Guusje heeft haar vriendin Anouk overgehaald om na het behalen van het diploma van de middelbare school drie maanden vrijwilligerswerk te gaan doen in een derde wereldland. Na een zoektocht op internet stuiten zij op het weeshuis Kilimanjaro Children Centre in Moshi in Tanzania.
Na een lange vliegtocht arriveren zij in het warme Tanzania. Meteen al op het vliegveld doen ze de eerste verwarrende ervaringen op: veel taxichauffeurs verdringen zich om het lucratieve vrachtje te mogen vervoeren.

Ontvangst
In het weeshuis is de ontvangst niet zo hartelijk en enthousiast als zij verwachten. De manager van het Kilimanjaro Children Centre blijkt er met het geld vandoor. Samen met de andere vrijwilligers, Matthias uit Duitsland, Amanda uit de USA en Jonathan uit Groot Brittannië zetten ze er toch de schouders onder.

Straatkinderen
Geconfronteerd met straatkinderen wil Anouk iets doen. Zij deelt rijst uit in één van de achterafstraatjes aan de zwerfkinderen. Guusje vindt dat maar niets, er is immers toch nooit voldoende aan de ellende te doen. Het begin van een verwijdering tussen Guusje en Anouk.

Lesgeven
Samen met Anouk gaat Guusje lesgeven aan drie weeskinderen die nog te jong zijn om naar school te gaan. Ze proberen hen het klokkijken bij te brengen. Helaas zonder veel succes, de kinderen begrijpen er niets van. Later blijkt waarom.

Ervaringen over en weer
Het blijkt dat de Tanzanianen met gemengde gevoelens naar de vrijwilligers kijken. Ten eerste zijn het er veel: Moshi herbergt zeventien weeshuizen en talloze andere projecten die draaien op het geld en de inbreng van de westerse vrijwilligers. De nabijheid van de berg Kilimanjaro en de grote wildparken is daar niet vreemd aan. Zo kun je het vrijwilligerschap mooi combineren met een bezoek aan deze toeristische attracties.
Ten tweede zijn ze rijk: in de ogen van de Tanzanianen zijn zelfs de meest arme westerse scholieren nog wandelende portemonnees. Guusje doet haar meest vervelende ervaring op met Baraka, een jongen uit Moshi die haar meeneemt naar zijn moeder. Aan het eind van het bezoek vraagt hij haar om geld, het gaat immers om een tour. Zij dacht gewoon op bezoek te zijn.

Westerse gemeenschap
De vrijwilligers en de expats in Moshi ontmoeten elkaar allemaal in pizzeria’s, bars en café’s. De westerse gemeenschap heeft vooral contact met elkaar. De relaties met de Tanzanianen zijn afstandelijk en ongelijkwaardig. Na drie maanden vertrekken Guusje en Anouk naar huis, een ervaring rijker.

Oordeel
Renske de Greef schreef een vlot leesbare roman over een onderwerp waar nog een klein taboe op rust. Je doet vrijwilligerswerk om iets bij te dragen aan de wereld. Al snel blijkt in het derde wereldland dat de hooggestemde idealen niet gerealiseerd kunnen worden. Daaraan zijn zowel de vrijwilligers als de Tanzanianen schuldig. Veel vrijwilligerswerk, zoals het bouwen van scholen, neemt werk uit handen van de lokale bouwvakkers. Maar aan de andere kant brengen de vrijwilligers ook veel geld met zich mee.
In het weeshuis blijken niet alle weeskinderen echte wezen. Enkele zijn er uit financiële overwegingen door hun ouders gestald.
Hoewel het hier een fictieve situatie betreft, immers het gaat om een roman, snijdt Renske de Greef belangrijke thema’s aan voor iedereen die zich voor ontwikkelingssamenwerking en vrijwilligerswerk in de derde wereld interesseert. Ze zet je op een goed leesbare wijze aan het denken. Dit boek zou verplichte kost moeten zijn voor iedereen die van plan is vrijwilligerswerk in een ontwikkelingsland te ondernemen. Niet om je cynisch te maken, maar wel om je te waarschuwen tegen overdreven verwachtingen.