InfoNu.nl > Recensies… > Kunst en cultuur > Boekrecensie: De pupil - Harry Mulisch

Boekrecensie: De pupil - Harry Mulisch

De pupil is een novelle van Harry Mulisch. Het gaat over de literaire schrijverschap van een 18 jarige Nederlander in Italië. Hij werkt aanvankelijk als pompbediende in Rome maar later voor Mme Sasserath, de weduwe van de uitvinder van de veiligheidsspeld, die aan slapeloosheid lijdt. De Nederlander weet daar een oplossing voor. Ze beloont hem met een stoeltjesrit op de Vesuvius. Hij komt er tegenliggers tegen die hem bekend voorkomen, maar niet weet wie ze zijn. Zestig jaar later weet hij het.

Gegevens

  • titel: De pupil
  • auteur: Harry Mulisch:
  • jaar: 1987
  • uitgeverij: De Bezige Bij
  • ISBN:90-234-0122-0

Inhoud boek 'De pupil'

De ik-figuur (de pupil) is uit Nederland weggevlucht na het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog. Hij gaat aanvankelijk als pompbediende werken in Rome. Niet veel later gaat hij voor Mme Sasserath werken op het eiland Capri. Hier kan hij zich volledig toewijden aan zijn schrijverij. Dat lukt aanvankelijk niet goed. Maar dan krijgt Mme Sasserath last van slapeloosheid. Haar dokter zegt: "Wie niet slapen kan, kan niet dromen." De ik-figuur komt met een ander oplossing: ze sliep niet omdat ze niet kon dromen. Hij adviseert haar een droom op te halen uit haar gedachte. Toevallig had ze in het verleden een droom opgeschreven en gaat die nu lezen. Daarna valt ze in slaap. Mme Sasserath wil haar pupil belonen. Ze nodigt hem uit naar een kabelbaan te komen die ze heeft laten maken op de Vesuvius. Deze is in de vorm van een veiligheidsspeld ter nagedachtenis aan haar overleden echtgenoot die de veiligheidsspeld heeft uitgevonden. De pupil en Mme Sasserath maken samen de openingsrit. Uit de mist doemen tegenliggers op. De pupil komt hen bekend voor, maar weet niet wie ze zijn. Plotseling is Mme Sasserath verdwenen. Hij kan haar niet terugvinden. Beneden houdt hij een toespraak om de mensen gerust te stellen. Hij rijdt met de dokter mee naar huis en denkt aan de mysterieuze tegenliggers. Pas op zestigjarige leeftijd weet hij wie ze zijn: de figuren die in zijn romans voorkomen die hij heeft leren kennen. Het was de beloning van Mme Sasserath bij wie de pupil het schrijven heeft geleerd. De pupil verwijst ook naar het deel van het oog die hij als schrijver goed moet gebruiken om zijn wereld om hem heen goed te kunnen beschrijven.

Mening Etsel over het boek 'De pupil'

Dit is een zeer origineel boek over het ontstaan van het schrijverschap van de ik-figuur (Harry Mulisch zelf?). Hij geeft aan aanvankelijk moeite te hebben gehad met het schrijven, maar door de beloning van Mme Sasserath is het uit eindelijk toch goed gekomen. Mooi is de beschrijving van de tegenliggers die uit de mist te voorschijn komen en die hem eigenlijk al bekend voorkomen, maar pas later weet wie het echt zijn. Het idee van zijn romanfiguren had hij dus al vroeg in zijn hoofd zitten, maar hoe ze precies eruit zouden komen te zien werd pas tijdens het schrijven echt duidelijk. Dit verwijst ook naar het motto van het boek: “De grootste kunstenaar kan niets verzinnen dat niet vooraf al in steen bestaat, maar als zijn hand niet met zijn geest meegaat zal hij het nooit van 't ruwe marmer winnen.” (Michelangelo)

Wonderbaarlijk is natuurlijk de verdwijning van Mme Saserath die nooit meer is teruggevonden. Mijn interpretatie daarvan is de volgende. Mme Sasserath is een fantasiefiguur die niet echt bestaat alleen in de geest van de pupil. Zij is het ruwe marmer dat later vervangen wordt door de nieuwe fantasiefiguren (de tegenliggers) die in zijn boeken voorkomen. De hand van de schrijver is dus meegegaan met zijn geest. Overigens slaapt Mme Sasserath in de stoeltjes lift en droomt dus ook. Maar in feite is het de ik-figuur die op het eind droomt c.q. fantaseert in dit magisch realistisch verhaal.

Lees verder

© 2009 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Boekrecensie: Hoogste tijd - Harry Mulisch'Hoogste tijd' (1985) van Harry Mulisch gaat over een tweederangs toneelspeler, Uli Bouwmeester, die al met pensioen is…
Het theater, de brief en de waarheid - Harry MulischHet theater, de brief en de waarheid is het boekenweekgeschenk van 2000 geschreven door Harry Mulisch. Het is geschreven…
Harry Mulisch, één van Nederlands grootste auteursHarry Mulisch (1927 - 2010) geldt als één van de belangrijkste naoorlogse schrijvers en wordt gerekend tot de 'Grote Dri…
Boekrecensie: Siegfried – Harry MulischDe laatste roman die Mulisch schreef heet 'Siegfried' uit 2001. Het is een knap in elkaar gezet verhaal over een poging…
Boekrecensie: Zaak 40/61 - Harry MulischZaak 40/61 is een boek van Harry Mulisch welke handelt over het Eichmann proces dat in 1961 in Israël is gevoerd. Mulisc…

Reageer op het artikel "Boekrecensie: De pupil - Harry Mulisch"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Gepubliceerd: 25-12-2009
Rubriek: Recensies…
Subrubriek: Kunst en cultuur
Special: Harry Mulisch
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!