Israël een onherstelbare vergissing - Chris van der Heijden

In 2008, toen Israël 60 jaar bestond, kwam de historicus Chris van der Heijden met het boek 'Israël een onherstelbare vergissing'. Met dit boek trapte hij de Joodse gemeenschap (van Nederland) opnieuw tegen de schenen. Al eerder had hij dat gedaan met het boek 'Grijs verleden' over de Tweede Wereldoorlog. Hoewel Chris van der Heijden helemaal niet bekend staat als Midden-Oosten deskundige, kwam hij toch met dit boek. En wat blijkt: een grove vergissing!

Gegevens

• titel: Israël een onherstelbare vergissing
• auteur: Chris van der Heijden
• jaar: 2008
• uitgeverij: Contact
• ISBN: 978-90-254-2836-5

Over de auteur: Chris van der Heijden

Chris van der Heijden is historicus en schrijver. Nationale bekendheid kreeg hij door het boek Grijs Verleden (2001) dat handelt over Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Met name uit Joodse kring was veel kritiek op het boek. Andere boeken van zijn hand zijn: Zwarte Renaissance (1998), Een dollar per dag (2005) en Het zand in de machine (2007).

Inhoud van 'Israël een onherstelbare vergissing'

onherstelbare vergissing
De titel van het boek 'Israël een onherstelbare vergissing' verwijst naar de enorme vergissing die gemaakt werd door de Joden een eigen staat te gunnen. Maar stelt Van der Heijden, deze vergissing is onherstelbaar omdat het onmogelijk is de vele miljoenen Joden die nu in Israël wonen weer te verwijderen. Zij hebben net zoveel rechten als de Palestijnen die vóór de stichting van de staat Israël woonden.

Wie is verantwoordelijk?
Maar om tot een oplossing te komen moet erkend worden dat er een vergissing is begaan. Wie moeten zich verantwoorden? Dat zijn op de eerste plaats de Europeanen die meenden de wereld naar hun hand te kunnen zetten. De volgenden die schuld moeten bekennen zijn de internationale gemeenschap, ondertussen een enkele Arabische staat (die Israël erkend hebben?) en uiteindelijk de Verenigde Staten. Maar treft Israël dan geen blaam. Nee en ja, zegt van der Heijden. Nee, omdat de Joden in nood gehandeld hebben vanwege het antisemitisme. Iedere bevolkingsgroep zou zo gehandeld hebben. Ja, omdat de Joden als geen ander weten hoe het is om verjaagd, miskend, bedreigd en vermoord te worden. Het is volgens hem verbazingwekkend dat de Joden niet inzien dat zij de Palestijnen op dezelfde manier behandelen zoals zij zelf tweeduizend jaar land zijn behandeld. Het is nog verbazingwekkender dat de Joden geen einde maken aan deze situatie. Van der Heijden accepteert niet het argument dat wanneer de Joden de Palestijnen mild zouden behandelen, zij dan zelf vernietigd zullen worden. Hij vindt dat omdat er nimmer van mildheid sprake is geweest. De Joodse leiders hadden altijd minachting voor de Palestijnen en zijn er altijd op uit geweest hen uit het Beloofde land te verwijderen.

Israël verliest sympathie
De laatste tientallen jaren is er steeds meer begrip gekomen voor de Palestijnen, vooral omdat dit een mondiaal conflict is, de islamitische invloed toeneemt, en omdat het Westen met haar eigen wereldbeeld (mensenrechten) in de knoop komt. Israël verliest hierdoor steeds meer sympathie. En omdat Israël afhankelijk is van het westen zal het haar strategie moeten wijzigen. Ook noemt Van der Heijden de demografische tijdbom waarop Israël leeft. De Westbank afstoten lijkt gevaarlijk omdat er dan een vijandige staat wordt gevormd; een één-staat oplossing betekent het einde van de Joodse staat. Van der Heijden constateert dat veel mensen Israël willen verlaten omdat het geen veilige plek zou zijn.

einde nationalisme
Ten slotte merkt de historicus op dat de nationale staat zijn beste tijd heeft gehad en dat individuen in de toekomst in losse, wisselende, internationale verbanden zullen leven. Globalisering, kosmopolitisme en veeltaligheid zijn de tendensen van vandaag. De Joden waren vroeger kosmopolieten en liep toen vooruit. Nu loopt de Joden vanwege Israël in de achterhoede. De enige oplossing is erkenning van de vergissing en schadeloosstelling. Dat laatste lijkt onoplosbaar, maar is wel noodzakelijk anders gaat het alleen maar slechter met het conflict.

Mening Etsel over 'Israël een onherstelbare vergissing'

Met het verkondigen van een bepaald standpunt is natuurlijk niks mis. Wel is het kwalijk wanneer vervolgens opzettelijk feiten uit de geschiedenis verdraaid of weggelaten worden. Dat is het eerste wat me opviel bij het essay van Chris van der Heijden. Zo wordt het natuurlijk wel erg makkelijk om het eigen standpunt te onderbouwen. Ook kwalijk daarbij is om slechts te kijken naar de 'fouten' van de Zionisten c.q. Joden en de Palestijnen nauwelijks verwijten te maken.

Duidelijk is dat Chris van der Heijden het standpunt huldigt dat de Joodse staat een vergissing is. Een vergissing omdat daarmee de Palestijnen tekort wordt gedaan. Hij noemt daarbij als hoofdschuldige het Europees kolonialisme die de wereld naar haar hand wilde zetten. Van der Heijden rept met geen woord over het islam c.q. Arabisch kolonialisme. Dat de moslims vele landen veroverden, waaronder Palestina, vindt hij kennelijk de gewoonste zaak van de wereld. En dat de islam nog steeds uit is op verovering van de hele wereld komt ook niet naar voren in zijn kijk op de wereldgeschiedenis als historicus. Het mag dan ook geen verbazing heten dat de auteur alleen over Joodse immigranten spreekt, maar bewust achterweg laat te vermelden dat veel zogenaamde Palestijnen oorspronkelijk uit Egypte en Syrië afkomstig waren. Onlangs (juli 2009) heeft de Palestijnse president Abbas nog toegegeven dat zijn familie oorspronkelijk uit Syrië komt. Daarnaast kent Palestina natuurlijk vele veroveraars in de loop van de geschiedenis waarbij zich automatisch nieuwe mensen vestigden in Palestina. De enige echte autochtone bewoners van Palestina zijn de weinige Joden die er altijd zijn blijven wonen. Uit recent onderzoek blijkt overigens dat veel van de Palestijnen vermoedelijk oorspronkelijk Joodse voorouders hebben gehad. Dus om nu de schuld te geven aan het Europees kolonialisme is wel erg kort door de bocht. Bovendien was het aan het Europees kolonialisme en uiteindelijk aan de VN te danken dat de Palestijnen een eigen land konden stichten (hoewel ze deze kans niet grepen). Onder islamitische Ottomaanse overheersing zou dit waarschijnlijk ondenkbaar zijn geweest.

Enerzijds kan Van der Heijden begrip opbrengen voor de Joden dat ze een eigen staat wilden oprichten als gevolg van het antisemitisme, anderzijds kan hij niet begrijpen dat de Joden de Palestijnen zo slecht behandelen. Hij probeert aan te tonen dat de Joodse leiders er altijd op uit waren om de Palestijnen te verdrijven. Echter, dat juist de Palestijnen de Joden wilden en nog steeds willen verdrijven meldt de historicus niet. Dat er momenteel ruim een miljoen Arabieren in Israël wonen, waarmee wordt aangetoond dat Israël veel inwoners met rust heeft gelaten, meldt hij ook niet. Dat Israël nimmer de Palestijnen uit de Westbank en de Gazastrook heeft verjaagd, komt ook niet in zijn boek voor. Dat er Palestijnen zijn gevlucht in 1948 voor het geweld is waar. Maar dat geldt óók voor Joden in Jeruzalem die tijdens de oorlog van 1948-1949 werden weggejaagd. Als de Palestijnen gewoon Israël naast hun eigen staat hadden geaccepteerd, was er geen oorlog geweest en ook geen vluchtelingenprobleem. Bovendien zouden er dan geen 800.000 Joden uit de Arabische landen zijn verjaagd. Ook dat onrecht komt niet in Van der Heijdens boek voor.

Dat Israël sympathie verliest is waar. Maar de oorzaken hiervoor zijn mijns inziens enigszins anders. De invloed van de islam onderschrijf ik. Het wereldbeeld van het westen (mensenrechten) en de demografische tijdbom deel ik evenwel niet. In plaats daarvan wil ik een grote rol neerleggen bij de Westerse media. Deze wordt in toenemende mate beïnvloed door anti-Israëlische en anti-Joodse denkbeelden. Mensenrechten spelen daarbij wel een rol, maar dienen meer als dekmantel om de antisemitische gevoelens toe te dekken. Zouden de mensenrechten werkelijk een rol spelen dat zouden de Arabische landen en de Palestijnen natuurlijk veel meer kritiek moeten krijgen. Maar daarover zwijgt de westerse media veelal. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat als de mensenrechten werkelijk een rol spelen waarom het westen dan voor de oprichting van een Palestijnse dictatuur is. Iedereen kan op zijn vingers natellen dat een Palestijnse Staat alleen maar tot ellende leidt qua mensenrechten en democratie (zie Hamas in Gaza).
Ook het verhaal van de demografische tijdbom deugt niet. De Joodse bevolking blijkt uit recent onderzoek sneller te groeien. Bovendien zal de demografische groei van de Palestijnen juist tegen hen zelf keren. Gaza is overbevolkt en de Westbank begint ook al aardig uit te puilen. Door het Palestijnse geweld is de economische situatie bovendien slecht. Is het nog wel verstandig voor de Palestijnen om zoveel kinderen te baren?

Tot slot deel ik de mening niet dat nationale staten op hun einde lopen. Er mag dan sprake zijn van globalisering, tegelijkertijd vindt echter een tendens van regionalisering plaats. Als Van der Heijden (regionale) geografie had gestudeerd had hij dit kunnen weten. Door de toenemende globalisering hebben mensen de neiging om hun eigen cultuur in ere te houden. Je ziet dat al in Europa. Het zijn meer de beleidsmakers die een eenheid van Europa propageren, terwijl de gewone bevolking daar juist weinig van moet hebben (zie lage opkomst Europese verkiezingen in de meeste landen van Europa). Daarnaast vind ik deze opmerking van Van der Heijden vreemd omdat hij juist voorstander is van een Palestijnse staat. Zou het nationalisme op het eind lopen dan heeft het weinig zin dat hij zich inzet voor een Palestijnse staat.

Israël is absoluut geen onherstelbare vergissing. Het is een licht voor de naties en zeker in het Midden-Oosten waar men geen democratie kent. Israël moet gekoesterd en bewonderd worden. De omslag van het boek met de chanoekia achter prikkeldraad wordt door mij anders (dan Chris van der Heijden) geïnterpreteerd: namelijk het licht dat blijft schijnen ongeacht de vijandschap van de Arabische buurlanden. Ondanks de haat zal Israël beschermd worden door God en blijft het een licht voor de naties.
De enige vergissing die gemaakt is en nog steeds gemaakt wordt, is dat de Palestijnen c.q. de Arabieren Israël niet willen erkennen en constant kiezen voor geweld. Een Palestijnse staat had er allang kunnen zijn, maar de Palestijnen gunnen de Israëli's het licht in de ogen niet. Ze maken het daardoor zichzelf lastig en dát is de kern van het probleem.

Het boek van Chris van der Heijden kan geschaard worden onder de toenemende anti-Israëlische en anti-Joodse publicaties die in Nederland de laatste jaren verschijnen. Dit is een zorgelijke trend. Deze literatuur wil namelijk niet de vrede bevorderen, maar slechts Israël en Joden in een kwaad daglicht stellen. Dit dient geen enkel redelijk belang en maakt de totstandkoming van een rechtvaardige oplossing in de regio alleen maar moeilijker. Laat Van der Heijden zich maar met andere geschiedkundige onderwerpen bezighouden. Misschien kan hij andere volkeren lastig vallen met zijn vooringenomen mening.

Meer boeken in mijn special: Recensies boeken Israël/Midden-Oosten (deel II).